Microbiome là gì? Xu hướng trong chăm sóc da hiện đại

— OMMI Knowledge | Thư viện kiến thức về làn da — Hiểu đúng về làn da để chăm sóc một cách khoa học.

Microbiome là gì? Vì sao đang trở thành xu hướng trong chăm sóc da hiện đại?

“Một làn da khỏe mạnh không phải là một làn da vô khuẩn. Đó là một làn da biết duy trì sự cân bằng của chính mình.”

Ít ai nghĩ rằng, ngay trên bề mặt của một làn da khỏe mạnh lại tồn tại cả một hệ sinh thái gồm hàng triệu vi sinh vật đang cùng sinh sống mỗi ngày.

Chúng quá nhỏ để có thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng lại là một phần tự nhiên của hệ sinh thái trên da.

Trong nhiều năm, khi nhắc đến vi khuẩn trên da, phản ứng đầu tiên của chúng ta thường là tìm cách loại bỏ chúng. Nhưng khoa học hiện đại đã mang đến một góc nhìn toàn diện hơn.

Hệ sinh thái tự nhiên ấy được gọi là Skin Microbiome.

Làn da – một hệ sinh thái tự nhiên

Nếu quan sát bằng mắt thường, chúng ta chỉ nhìn thấy bề mặt da.

Nhưng dưới góc nhìn của khoa học, làn da là một hệ sinh học phức tạp. Các tế bào da, lớp màng hydrolipid, hàng rào bảo vệ da (Skin Barrier), hệ miễn dịch tại chỗ và hệ vi sinh luôn tương tác với nhau để góp phần duy trì sự ổn định của môi trường da.

Microbiome là thuật ngữ dùng để chỉ toàn bộ cộng đồng vi sinh vật trên da, cùng vật liệu di truyền của chúng và môi trường sinh học nơi chúng cùng tồn tại.

Hệ vi sinh này bao gồm vi khuẩn, nấm, virus và nhiều vi sinh vật khác.

Điều quan trọng không nằm ở việc có nhiều hay ít vi sinh vật, mà ở sự cân bằng của toàn bộ hệ vi sinh trên da.

Khi khoa học thay đổi cách nhìn về làn da

Trong một thời gian dài, chăm sóc da thường tập trung vào việc làm sạch và loại bỏ càng nhiều vi sinh vật càng tốt.

Ngày nay, nhiều nghiên cứu đã mang đến một cách tiếp cận toàn diện hơn.

Thay vì chỉ quan tâm đến việc loại bỏ, khoa học bắt đầu chú trọng đến việc duy trì môi trường da ổn định và bảo vệ các cơ chế tự nhiên vốn có của làn da. Chính sự thay đổi trong tư duy này đã khiến Microbiome trở thành một trong những chủ đề được quan tâm trong da liễu hiện đại.

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy hệ vi sinh trên da có mối liên hệ với nhiều cơ chế sinh học tự nhiên, bao gồm:

- Góp phần duy trì sự ổn định của hàng rào bảo vệ da.

- Hỗ trợ duy trì môi trường tự nhiên trên bề mặt da.

- Tương tác với hệ miễn dịch tại chỗ của da.

- Góp phần duy trì sự cân bằng giữa các nhóm vi sinh vật.

Nhiều cơ chế vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu, nhưng những hiểu biết hiện nay đã góp phần thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về một làn da khỏe mạnh.

Điều gì có thể làm hệ vi sinh mất cân bằng?

Giống như bất kỳ hệ sinh thái nào trong tự nhiên, Microbiome luôn chịu ảnh hưởng từ môi trường và lối sống.

Một số yếu tố có thể làm thay đổi trạng thái cân bằng của hệ vi sinh gồm:

- Làm sạch quá mức hoặc sử dụng sản phẩm có tính tẩy rửa mạnh.

- Lạm dụng tẩy tế bào chết hoặc các hoạt chất có khả năng tác động cao.

- Tiếp xúc kéo dài với tia UV và ô nhiễm môi trường.

- Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ hoặc thay đổi nội tiết.

- Một số tình trạng sức khỏe hoặc việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Khi sự cân bằng này bị thay đổi, môi trường da cũng có thể thay đổi theo. Đây là lĩnh vực vẫn đang được nghiên cứu nhằm hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa hệ vi sinh và sức khỏe làn da.

Vì sao Microbiome trở thành xu hướng trong chăm sóc da hiện đại?

Microbiome không phải là một khái niệm mới.

Điều mới nằm ở cách khoa học nhìn nhận vai trò của Microbiome đối với sức khỏe làn da.

Nếu trước đây, mục tiêu của nhiều sản phẩm chăm sóc da là loại bỏ tối đa các vi sinh vật trên bề mặt da, thì ngày nay xu hướng nghiên cứu hướng đến việc duy trì một môi trường da cân bằng và hỗ trợ các cơ chế bảo vệ tự nhiên.

Đó cũng là lý do những khái niệm như Skin Barrier, Microbiome hay cân bằng hệ vi sinh ngày càng xuất hiện nhiều trong các nghiên cứu và trong định hướng phát triển của mỹ phẩm hiện đại.

Điều này không có nghĩa mọi sản phẩm đều tác động trực tiếp đến Microbiome. Trong nhiều trường hợp, việc hỗ trợ hàng rào bảo vệ da và duy trì môi trường da ổn định cũng được xem là nền tảng giúp hệ vi sinh tự nhiên duy trì trạng thái cân bằng.

OMMI Note

Một hiểu lầm khá phổ biến là cho rằng Microbiome đồng nghĩa với "lợi khuẩn".

Thực tế, Microbiome là toàn bộ hệ vi sinh trên da, bao gồm nhiều nhóm vi sinh vật cùng tồn tại. Điều quan trọng không phải là tăng hay giảm một nhóm vi sinh vật riêng lẻ, mà là duy trì sự cân bằng của toàn bộ hệ vi sinh trên da.

Đó cũng là lý do chăm sóc da hiện đại hướng đến việc duy trì một môi trường da khỏe mạnh, thay vì theo đuổi một làn da vô khuẩn.

Góc nhìn của OMMI

Những tiến bộ của khoa học không làm cho việc chăm sóc da trở nên phức tạp hơn.

Ngược lại, chúng giúp chúng ta hiểu rằng làn da vốn đã sở hữu nhiều cơ chế bảo vệ tinh vi, trong đó Microbiome là một phần của hệ sinh học tự nhiên ấy.

Hiểu về Microbiome không nhất thiết làm thay đổi quy trình chăm sóc da.

Điều quan trọng hơn là nó giúp chúng ta nhìn làn da theo một cách toàn diện hơn.

Một làn da khỏe mạnh không được xây dựng từ những tác động mạnh mẽ, mà từ sự cân bằng được duy trì bền bỉ mỗi ngày.

Có lẽ, chăm sóc da không bắt đầu từ việc làm nhiều hơn.

Mà bắt đầu từ việc hiểu đúng hơn.

________________